Czego powinien nas nauczyć Niebieski Wieloryb?

6/04/2017

Szeroko propagowane informacje na temat niebezpiecznego dla życia i zdrowia dzieci i młodzieży zjawiska opisywanego jako Niebieski Wieloryb, spowodowały wiele emocji u rodziców, nauczycieli oraz zainteresowały dużo młodych osób.

Z analiz dokonanych przez organizacje zajmujące się bezpieczeństwem dzieci i młodzieży w internecie* wiemy, że informacja na temat istnienia zjawiska Niebieski Wieloryb nie jest prawdziwa.** Jednak – jak wynika z licznych sygnałów od nauczycieli i rodziców – popularność historii o Niebieskim Wielorybie zainicjowała niebezpieczne dla zdrowia i życia zachowania wśród dzieci i młodzieży.

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę zwraca uwagę na kilka ważnych kwestii, by w przyszłości, w podobnych sytuacjach, podejmować odpowiednie kroki.

1. Niewłaściwe informowanie o zachowaniach autodestrukcyjnych może wywołać falę takich zachowań, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.

Promowanie niepotwierdzonych informacji  związanych z samookaleczaniem się i samobójstwem oraz nadanie im cech sensacji i zagrożenia może powodować tzw. efekt Wertera i przyczynić się pojawienia się fali tego typu zachowań w społeczeństwie, głównie wśród ludzi młodych. Podobny efekt może pojawić się również w odniesieniu do innych zachowań autodestrukcyjnych.

Apelujemy zatem o to, aby w przypadku podobnych informacji,  w trosce o bezpieczeństwo i dobro dzieci i młodzieży, opierać się o wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), dotyczące etyki przekazu na temat zachowań autodestrukcyjnych, w tym suicydalnych: link. Szczególnie dotyczy to stosowania wyważonego języka przekazu, niezałączania szczegółowych opisów i zdjęć obrazujących zachowania autodestrukcyjne,  podawania informacji o dostępnych sposobach uzyskania pomocy, a przede wszystkim korzystania z wiarygodnych źródeł w publikowaniu takich informacji.

2. Sytuacje zagrożeń związanych ze zjawiskiem Niebieskiego Wieloryba i podobnych zjawisk, w przyszłości powinny być monitorowane przez instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo dzieci i młodzieży oraz edukację.

Ważne, żeby do szkół w całej Polsce dotarły informacje dotyczące tego, jak zminimalizować negatywny wpływ informacji o Niebieskim Wielorybie na młode osoby i jak zachowywać się w podobnych sytuacjach w przyszłości.

Niezwykle ważne jest uwrażliwienie dzieci i młodzieży na kwestie związane z krytyczną oceną treści publikowanych w internecie, zjawiskiem manipulacji informacją oraz jej wpływem na odbiorcę. Konieczna jest również ciągła edukacja dzieci i młodzieży na temat  konstruktywnych  sposobów radzenia  sobie z trudnymi emocjami oraz możliwości uzyskiwania pomocy w kryzysie i sytuacjach zagrożenia zdrowia lub/ i życia.

Każda placówka oświatowa powinna mieć opracowaną wewnętrzną procedurę reagowania na realne lub potencjalne kryzysy związane, m. in., z zachowaniami autodestrukcyjnymi i uruchamiać ją w sytuacjach podobnych do zjawiska Niebieskiego Wieloryba.

3. Historia Niebieskiego Wieloryba – pomimo, iż przez wiele mediów już zdementowana – w dalszym ciągu może mieć szkodliwy wpływ na zachowania dzieci i młodzieży.

Do naszej Fundacji zgłasza się wiele osób poszkodowanych mechanizmem, na którym oparte jest funkcjonowanie rzekomej gry, polegającym na realizowaniu przez nastolatki zadań, związanych, m.in., z zachowaniami autodestrukcyjnymi. Ze zgłoszeń, które przyjmujemy wynika, że młode osoby  dokonują takich aktów pod wpływem informacji zdobytych w mediach lub przekazywanych przez rówieśników, kierując się różnymi pobudkami związanymi z osobistymi trudnościami emocjonalnymi, ciekawością lub chęcią wyróżnienia się w grupie rówieśniczej. Jednocześnie nadal kontaktuje się z nami wielu rodziców i nauczycieli, którzy nie mają rzetelnej wiedzy na temat zjawiska, są zaniepokojeni i nie wiedzą jak w tej sytuacji się zachować.

4. Wszystkie dzieci i powinny znać numer Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111.

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę świadczy pomoc osobom dotkniętym konsekwencjami zjawiska określanego jako Niebieski Wieloryb. Pomoc taka będzie dostępna również w przyszłości w podobnych sytuacjach. Dzieci i młodzież mogą uzyskać wsparcie pod bezpłatnym numerem 116 111. Rodzice i profesjonaliści mogą skontaktować się z nami w tej sprawie pod bezpłatnym numerem 800 100 100.

___

* Np. Bułgarskie Centrum Safer Internet, prowadzone przez Applied Research and Communications Fund.

** Źródło: www.netfamilynews.org.