Dlaczego Fundacja Dzieci Niczyje zmieniła nazwę?

11/05/2016

Fundacja Dzieci Niczyje powstała 25 lat temu. Założyła ją Alina Margolis-Edelman, która realizowała w Polsce misję francuskiej organizacji Lekarze Świata (Médecins du Monde). Alina Margolis-Edelman całe życia pomagała dzieciom. Jako pediatra w polskich i francuskich szpitalach, ale też na misjach Lekarzy Świata w dalekich krajach – Salwadorze, Czadzie, Wietnamie, gdzie dzieci cierpiały z powodu chorób, głodu i wojen.

Był 1991 rok. Polska dwa lata wcześniej odzyskała niepodległość i szybko się zmieniała. Niektóre zmiany były szybkie i radykalne, inne procesowe – rozpisane na wiele lat czy nawet dekad. Alina wiedziała, że w nowej Polsce musi zmienić się sytuacja dzieci. Przez wiele lat mieszkała we Francji. Pracowała w zespole, który podejmował systemowe interwencje w przypadkach krzywdzenia dzieci w rodzinach. A w Polsce? Przemoc wobec dzieci, wykorzystywanie seksualne – nie było takich problemów. Nikt ich nie nazywał, nie zgłaszał, nie rejestrował, nie badał. Jeśli zła nie widać, to zło nie istnieje. Alina chciała to zmienić. Zaprosiła do współpracy ludzi, którzy wiele lat pracowali z dziećmi w Polsce. Byli ekspertami, a jednocześnie wizję Aliny Margolis-Edelman uznali za szansę na zmianę, którą chcą współtworzyć. W tym gronie była doktor Irena Kornatowska, później wieloletnia prezes zarządu Fundacji Dzieci Niczyje.

Powołali organizację, która przez jakiś czas szukała swojej tożsamości. Planowali zająć się rozwiązaniem problemu sieroctwa społecznego, ale dostrzegli, że reforma instytucjonalnej opieki nad dziećmi, które nie mogą wychowywać się w swoich rodzinach szybko staje się celem nowych rządów w krajach postkomunistycznych, w tym w Polsce. A problem przemocy wobec dzieci nadal otaczało milczenie. Misją nowoutworzonej Fundacji Dzieci Niczyje stało się więc przeciwdziałanie temu problemowi – obudzenie społecznej świadomości, zbudowanie systemowej oferty pomocy dzieciom krzywdzonym. Dziś używa się pojęcia krzywdzenie dzieci, jakby istniało zawsze. W 1991 roku zespół Fundacji Dzieci Niczyje poszukiwał dopiero polskiego odpowiednika terminu child abuse. Ustaliliśmy, że określimy problem, którym się zajmujemy jako krzywdzenie dzieci. Już wtedy byliśmy świadomi, że krzywdzone dzieci nie zawsze są niczyje i że sprawcami przemocy często są członkowie rodziny, więc to, że dziecko jest czyjeś nie gwarantuje mu bezpieczeństwa. Ale fundacja była już zarejestrowana.

Od tamtego czasu minęło ćwierć wieku. Fundacja Dzieci Niczyje z grupy kilku osób, które dostrzegły problem krzywdzenia dzieci w Polsce stała się największą w Polsce organizacją kompleksowo zajmującą się przeciwdziałaniem przemocy wobec dzieci. Interwencja i psychologiczne wsparcie krzywdzonych dzieci i ich rodzin to nadal fundament naszych działań. Pomagamy im w placówkach fundacji w Warszawie, Gdańsku i Starogardzie Gdańskim, by poradziły sobie z traumą i odzyskały życiową siłę.

Obszar działań fundacji znacznie się jednak poszerzył. Wiele refleksji, koncepcyjnego myślenia i intensywnych działań koncentrujemy na zapobieganiu przemocy wobec dzieci, nie tylko na ratowaniu dzieci, które już jej doświadczyły.

Ważnym adresatem naszych działań są rodzice. To od nich w dużej mierze zależy bezpieczeństwo dziecka. Chcemy, by byli świadomi, jak niszcząca jest dla dziecka przemoc w relacji z najbliższymi. By dowiedzieli się, jak wychować dziecko bez bicia i poniżania. Każdego roku setki rodziców korzystają z pomocy naszych psychologów i biorą udział w warsztatach umiejętności wychowawczych w ramach fundacyjnego programu Dobry Rodzic. Adresujemy do nich wydawnictwa i filmy edukacyjne oraz ogólnopolskie kampanie społeczne na temat dobrego rodzicielstwa.

Wiele naszych działań kierujemy do wszystkich dzieci i nastolatków, nie tylko tych, którzy doświadczyli krzywdzenia. Chcemy, by znali zagrożenia w realnym świecie i w internecie. Od 12 lat realizujemy program „Dziecko w Sieci”, który ze swoją ofertą edukacyjną trafił do niemal każdej szkoły i przedszkola. Od 8 lat prowadzimy Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111. Pod ten numer zadzwoniły już setki tysięcy dzieci. Dzięki wiedzy, którą przekazujemy dzieciom i ofercie wsparcia dajemy im siłę. Pomagamy uniknąć przemocy.

Dajemy dzieciom siłę wpływając na polskie prawo i system opieki nad dziećmi. Dzieci nie mogą same upominać się o swoje prawa. Robimy to w ich imieniu i wiele udało się zmienić. W społeczeństwie siła dziecka wynika z tego, że coraz częściej postrzegane jest jako podmiot praw, a nie przedmiot oddziaływań dorosłych. Fundacja Dzieci Niczyje ma swój udział w tej społecznej zmianie.

Nazwa Fundacja Dzieci Niczyje nie oddaje już obszaru i celu naszych działań. Po latach rozszerzania misji organizacji nie mieści się w niej ogrom wysiłków blisko stuosobowego zespołu organizacji, by dzieci były silne – by wierzyły w siebie, znały swoje prawa, pewnie poruszały się po świecie omijając zagrożenia. By wyrosły na szczęśliwych dorosłych.

W roku jubileuszu 25 lat działań Fundacji Dzieci Niczyje zdecydowaliśmy się zmienić nazwę organizacji. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę to nasza nowa nazwa, która pokazuje, do czego dążymy i jakie są efekty naszych działań. Wiemy, że jest trafna i ma wiele znaczeń, a to pomaga oddać wielowymiarowość naszych działań.

Nasza fundacja daje dzieciom siłę, bo:

  • Zmieniamy życie krzywdzonych dzieci. Dajemy im poczucie bezpieczeństwa, własnej wartości, wiarę w siebie, przywracamy zaufanie do ludzi. Dajemy tym dzieciom potencjał dobrego życia w przyszłości – bez obciążeń i konsekwencji przeżytych traum.
  • Inwestujemy w dorosłych: rodziców, opiekunów, profesjonalistów. Kompetentni, pewni, spokojni, rozumiejący opiekunowie to silne dziecko.
  • Dajemy dzieciom wiedzę i umiejętności, jak unikać zagrożeń przemocą i jak szukać pomocy.
  • Sprawiamy, że dzieci są ważne. Reprezentujemy je. Mówimy w ich imieniu. Dążymy do tego, by były traktowane podmiotowo, by ich głos był słyszany, by znano i respektowano ich prawa. By w decyzjach dotyczących dziecka uwzględniano jego najlepszy interes.

Mamy duży sentyment do nazwy Fundacja Dzieci Niczyje, pod którą nasza organizacja działa przez ćwierć wieku. Ale cieszymy się, że nasi podopieczni nie będą już protestować, mówiąc, że nie są niczyi. I że nasza nazwa nie będzie dezorientować, gdy działamy na rzecz dobrego rodzicielstwa czy edukacji dzieci na temat bezpieczeństwa.

Monika Sajkowska, Prezeska Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę