Problem przemocy rówieśniczej – po pierwsze: nie bagatelizować!

17/05/2017

11 maja w Gdańsku dwie 14-latki pobiły rówieśniczkę, nagrywając film ze zdarzenia. Kolejnego dnia sytuacja powtórzyła się – dziewczynka została ponownie pobita i upokorzona przed centrum handlowym przez te same sprawczynie. Oba filmy zostały zamieszczone w sieci.

Z informacji publikowanych w mediach wiemy, że szkoła natychmiast powiadomiła służby, których zadaniem jest wyjaśnienie sprawy oraz wyciągnięcie konsekwencji wobec sprawczyń.  Warto podkreślić, że wszystkie gdańskie szkoły, w tym także Gimnazjum nr 3, przed którym pobito dziewczynkę, mają wewnętrzne dokumenty regulujące zasady reagowania w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dzieci – tzw. Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem, wprowadzone Zarządzeniem Prezydenta Gdańska w 2015 roku.

W związku z coraz częściej nagłaśnianymi aktami brutalnej przemocy nieletnich, apelujemy do wszystkich profesjonalistów – w szczególności do nauczycieli i pedagogów – aby nie bagatelizowali przejawów problemu przemocy rówieśniczej. Problem ten może wystąpić w każdej grupie rówieśniczej[1]. Nie można jednak usprawiedliwiać go np. normami rozwojowymi czy postępującą brutalizacją życia społecznego. Obowiązkiem profesjonalistów pracujących z dziećmi jest podejmowanie działań profilaktycznych, a także bycie przygotowanym na podejmowanie kompleksowych działań interwencyjnych.

Ważne, aby podejście do problemu miało charakter systemowy – istotne jest podnoszenie wiedzy pracowników szkół na temat zjawiska i rozwijanie umiejętności nauczycieli i pedagogów w zakresie pracy grupowej z dziećmi i młodzieżą, a także każdorazowe prowadzenie systematycznych działań adresowanych do sprawców, pokrzywdzonych oraz świadków przemocy. Istotne jest także angażowanie rodziców w sprawy dotyczące dzieci oraz ścisła współpraca z rodzicami dzieci w przypadkach przemocy wobec uczniów.

W sytuacji, która miała miejsce w Gdańsku, bezpośrednimi sprawcami przemocy są osoby poniżej 17 r.ż., Podstawą prawną postępowania jest zatem Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich. Warto jednak zaznaczyć, że popełniony czyn kwalifikuje się jako karalny. Organem właściwym do prowadzenia postępowania wyjaśniającego jest sąd rodzinny lub na jego polecenie – policja. Apelujemy zatem o powstrzymanie się od szukania winnych na własną rękę i publicznego oraz pochopnego oceniania szkoły, rodziców lub samych uczniów.

By pokrzywdzona nastolatka mogła w optymalnych warunkach wracać do zdrowia i równowagi psychicznej potrzebne są skoordynowane działania różnych służb. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – oddział w Gdańsku – wyraża swoją gotowość do wsparcia pokrzywdzonej oraz jej rodziców, aby oni sami mogli skutecznie pomóc dziecku. Oferujemy pomoc psychologiczną oraz deklarujemy współpracę z innymi służbami miejskimi, zarówno w tej, jak i w innych, podobnych sprawach.

Dzieci, które znajdują się w sytuacji przemocy rówieśniczej lub boją się, że mogą jej doświadczyć zachęcamy do kontaktowania się z konsultantami Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży pod bezpłatnym numerem 116 111. Rodziców uczniów, którzy obawiają się, że ich dzieci może spotkać w szkole podobna krzywda oraz tych, którzy zastanawiają się, czy ich dziecko jest sprawcą przemocy wobec innego dziecka, a także nauczycieli i pedagogów z Telefonem dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci 800 100 100.

[1] Badania – Ogólnopolska Diagnoza Problemu Przemocy Wobec Dzieci (FDN 2012), dane z Komendy Głównej Policji (2016), CBOS (2013).