udział pokrzywdzonego dziecka w postępowaniu w sprawach nieletnich

W przypadku gdy sprawcą przestępstwa na szkodę dziecka jest nieletni, czyli osoba w wieku od 13 do 17 lat zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Postępowania w sprawach nieletnich prowadzi sąd rodzinny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową zasadą występującą w postępowaniach w sprawach nieletnich jest obowiązek kierowania się dobrem nieletniego sprawcy. Z tego powodu pozycja procesowa pokrzywdzonego jest w tym postępowaniu diametralnie inna, niż w postępowaniu karnym.

 

Prawa dziecka

Pokrzywdzony nie jest wprawdzie stroną postępowania w sprawach nieletnich, jednak przysługuje mu w tym postępowaniu szereg uprawnień. Gdy pokrzywdzonym jest dziecko, w postępowaniu reprezentowane jest przez rodziców lub opiekunów prawnych. Uprawnienia przysługujące pokrzywdzonemu w tym postępowaniu są następujące:

  • Uprawnienie do domagania się skierowania sprawy do mediacji (art. 3a§1 u.p.n.)
  • Uprawnienie do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzenia postępowania (art. 21§3 i art. 22§3 u.p.n.)
  • Prawo do obecności na rozprawie lub posiedzeniu (art. 30§6 i art.32q1 u.p.n.)
  • Prawo do uzyskiwania informacji o wszczęciu postępowania (art. 31§3, u.p.n.), treści orzeczenia kończącego postępowanie (art. 32a§2 u.p.n.), wyznaczeniu rozprawy (art. 32m u.p.n.)
  • Prawo pokrzywdzonego do złożenia zażalenia na czynności naruszające jego prawa (art.31a§1 u.p.n.)
  • Prawo do zgłaszania wniosków dowodowych do czasu rozpoczęcia rozprawy lub posiedzenia (art. 32b§1 u.p.n.)
  • Prawo do przeglądania akt sprawy i robienia z nich odpisów z wyłączeniem wywiadów środowiskowych i opinii o nieletnim, za zgodą sądu rodzinnego (art. 32d§2 u.p.n.)

 

Reprezentacja

Podobnie jak w innych postępowaniach, pokrzywdzone dziecko nie ma zdolności procesowej i może być ono reprezentowane tylko przez przedstawiciela ustawowego (rodzica lub opiekuna prawnego). Przedstawiciele ustawowi mogą zatem realizować wszelkie uprawnienia przysługujące małoletniemu pokrzywdzonemu.

 

Przesłuchanie dziecka

Czynności dowodowe z udziałem pokrzywdzonego dziecka przeprowadza się przy odpowiednim zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 20§2 u.p.n.). Oznacza to, że zastosowanie mają przepisy art. 185a-185d kpk, regulujące tryb „ochronny przesłuchania”. Dotyczą one pokrzywdzonych, którzy w chwili przesłuchania nie ukończyli 15 lat. Mają jednak zastosowanie również do małoletnich powyżej tego wieku, jeśli zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w innych warunkach mogłoby wywrzeć negatywny wpływ na ich stan psychiczny. (tu odnośnik do części o przesłuchaniu w postępowaniu karnym)

Inne artykuły na temat: udział pokrzywdzonego dziecka w postępowaniu w sprawach nieletnich

Dziecko – świadek szczególnej troski (I Etap)

Hasła kampanii / kluczowe przekazy: Dziecko – świadek szczególnej troski, Prawa człowieka  Cele: Misją kampanii jest uwrażliwienie profesjonalistów uczestniczących w interwencji prawnej oraz pomagającym dzieciom – ofiarom przestępstw na specyficzną sytuację dziecka w postępowaniu karnym oraz podniesienie ich kompetencji związanych z […]

więcej