Bezpieczne posiłki małych dzieci

19/05/2016

Dieta malucha już od pierwszych chwil, gdy zaczyna jeść coś poza mlekiem matki, budzi wsród rodziców wiele rozterek – nie tylko “co” podawać dziecku na talerz, ale także “jak”? W poniższym artykule przedstawiamy podstawowe zasady bezpieczeństwa, jakie powinny zapanować przy wspólnym stole tak, aby posiłki oprócz tego, że są smaczne, kolorowe i spędzone w miłej atmosferze, były również spożywane bezpiecznie.

Przygotowanie posiłków: za ciepłe? za zimne?

Z podgrzewaniem posiłków zwykle mamy do czynienia najwcześniej. A ich temperatura często jest dylematem dla rodziców. Jako pierwsze podgrzewamy mleko dla dzieci. W jaki sposób można to zrobić, aby nie poparzyć deliaktnych dziecięcych ust, języka i przełyku?

Mleko

Do podgrzewania mleka niemowlętom i małym dzieciom zaleca się stosowanie specjalnych podgrzewaczy lub ich uproszczonej wersji – garnka z ciepłą wodą. Jeśli podgrzewamy mleko w mikrofali pamiętajmy, że musi ono być podgrzewane w specjalnie przeznaczonych do tego butelkach i nie dłużej niż minutę.

Warto wiedzieć, że część ekspertów do spraw żywienia twierdzi, że poprzez  podgrzewanie w kuchence mikrofalowej mleko traci cenne składniki odżywcze. Wykazano również szkodliwe działanie mikrofal na białka mleka i zmiany w strukturze jego aminokwasów, które mogą prowadzić do uszkodzenia nerek i wątroby dziecka. Są również dowody na to, że mleko z mieszanek dla niemowląt podgrzewane traci właściwości ochronne poprzez niszczenie składników modulujących dziecięcą odporność.

Bez względu jednak na wybraną przez rodzica metodę należy pamiętać o tym, że po podgrzaniu mleko trzeba pomieszać, a jego ciepłotę sprawdzić na przedramieniu. Mleko dla małego dziecka powinno być ciepłe, a jego temperatura bliska 35°C. Najlepiej, aby było podane dziecku zaraz po podgrzaniu. Ciepłe mleko jest dobrą pożywką dla bakterii! Właśnie z tego względu nigdy nie podgrzewaj dwa razy tej samej porcji mleka!

Zupy i kaszki

Zasada temperatury posiłków i ich podgrzewania jest taka sama dla zupek i kaszek, ktore pojawiają się, jako rozszerzenie diety małego dziecka. W przypadku zupek i kaszek rodzice często mają dylemat – czy podać posiłek z poprzedniego dnia?

Dla dzieci najlepsze i najzdrowsze są świeżo przygotowane posiłki.

Pierwsze porcje dla dziecka, które dopiero rozpoczyna przygodę z jedzeniem, są zazwyczaj bardzo małe. Trudno więc, aby porcja ta była zawsze świeżo przygotowana. Dobrą praktyką jest przygotowanie większej ilości zupki, którą zamrozimy w małych pojemniczkach i będziemy sukcesywnie rozmrażać i podgrzewać (z zachowaniem zasad higieny i bezpieczeństwa podgrzewania). Jeśli jednak chcesz podać odgrzewaną zupę z poprzedniego dnia, musisz każdorazowo spełnić pewne warunki:

  • zupa musi zawsze się zagotować,
  • po schłodzeniu powinna być przelana do innego pojemnika niż garnek, w którym była gotowana,
  • następnie, po ostygnięciu, powinna jak najszybciej ponownie trafić do lodówki.

Takie praktyki zapobiegają powstaniu przetrwalników bakterii i mogą chronić przez nieżytem żołądka i jelit.

Nie podawaj dziecku tego, co pozostało z wcześniejszego gotowego posiłku np. ze słoiczka. Zasada ta dotyczy również serków i deserów dla dzieci.

A co z potrawami podawanymi prosto z lodówki?

One również nie nadają się dla małych brzuszków. Mogą stać się przyczyną trudności z trawieniem i bólów brzucha. Dodatkowo na ich ogrzanie maluch będzie musiał spożytkować więcej energii, bowiem to, co zimne trafiło do zołądka będzie musiało zostać podgrzane – stanie się to kosztem energii, która potrzebna jest młodemu organizmowi do czegoś innego. Zatem jeśli podajemy dziecku serek, to nie prosto z lodówki, tylko podgrzany w wodzie. Szczególne przypadki, kiedy dzieciom podajemy chłodne (ale nie zimne!) płyny, dotyczą stanów gorączkowych oraz sytuacji, kiedy dziecko wymiotuje (ciepłe płyny i posiłki mogą nasilić odruch wymiotny).

Kolejne smakołyki w menu dziecka

 Podczas rozszerzania diety małego dziecka z każdym miesiącem jego menu wzbogaca się o kolejne produkty, których konsystencja i stan mogą być dla rozwijającego się układu pokarmowego nie lada wyzwaniem. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, kiedy maluch nie ma kompletu ząbków służących do rozdrabniania pokarmu. Dlatego oprócz temperatury posiłku, należy pamiętać o wielkości porcji. Na samym początku posiłki dla dzieci powinny być jak najbardziej rozdrobnione. Z każdym miesiącem kiedy ząbków przybywa, a dziecko jest gotowe na kolejne żywieniowe wyzwania, stopień rozdrobnienia posiłków może, a nawet powinien być mniejszy.

Na co uważać?

  • kasze, chrupki, płatki śniadaniowe, orzeszki, rodzynki, serki z granulkami lub kawałkami owoców, gorszek, kukurydza – mogą łatwo dostać się do krtani powodując zakrztuszenie,
  • nie podawaj dziecku za ciepłych i za zimnych posiłków,
  • to, co jest delikatnie ciepłe z wierzchu, może być gorące w środku, zwłaszcza jeśli jako sposób podgrzania wybraliście mikrofalówkę – koniecznie potrząśnij butelkę lub wymieszaj zupkę, żeby upewnić się, że całość posiłku ma odpowiednią temepraturę.

Więcej nt. wprowadzania nowych produktów do jadłospisu możesz znaleźć tutaj 

Siadamy do stołu!

Posiłki mogą być dobrym czasem na rodzinne spotkania i wspólne rozmowy, które pozwolą nam budować bliższą więź między członkami naszej rodziny. Już od najmłodszych lat można przyzwyczajać dziecko do wspólnego celebrowania posiłku. Należy jednak pamiętać o tym, że musimy dać naszemu maluchowi pewne specjalne prawa i dbać o jego bezpieczeństwo.

kubki_talerzyki

Dziecko zawsze powinno siedzieć przy stole w specjalnie do tego przeznaczonym foteliku, który zabezpieczy malucha przed wypadnięciem. Dziecko powinno mieć także swoją stołową zastawę – plastikową lub z tworzyw przeznaczonych dla dzieci. Dotyczy to zarówno kubeczków, talerzyków, miseczek jak i sztućców – są one specjalnie dostosowane do potrzeb maluchów, które ich nie potłuką, nie skaleczą się ostrymi końcówkami łyżki, czy widelca. Przy zakupie wybieraj te przeznaczone dla niemowląt i dzieci.

Trzeba koniecznie pamiętać, aby w zasięgu rączek dziecka nie było np. gorącej zupy, herbaty, którą nasz maluch może na siebie wylać! Nie używajmy także obrusów, czy też kładźmy je tak, by dziecko nie mogło ich pociągnąć i wylać na siebie gorących dań. Statystyki wskazują, że blisko 300-400 tysięcy ludzi rocznie ulega poparzeniom, przy czym 50%-70% tel liczby stanowią małe dzieci poniżej 4. roku życia.

Zawsze towarzysz swemu dziecku podczas spożywania posiłków! Czyń to ze względu na bezpieczeństwo i rozwój społecznej funkcji wspólnego jedzenia posiłków, polegającej na nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji rodzinnych. Nasza uwaga i towarzystwo pozwolą dziecku polubić czas wspólnych posiłków, co ma niebagatelne znaczenie w przypadku niejadków (czytaj artykuł o niejadku).

Na co uważać?

 Oprócz zasad bezpieczeństwa związanychz samym spożywaniem posiłków, zawsze należy pamiętać o przestrzeganiu podstawowych zasad higieny przygotowywania posiłków. W przypadku dzieci ma to szczególne znaczenie – ich układ odpornościowy nie jest do końca ukształtowany, a zakażenia pokarmowe mogą mieć przykry dla dziecka przebieg. Poniżej przedstawiamy zasady, o których nie można zapomnieć podczas przygotowywania posiłków dla dziecka.

  • Jedzenie “w biegu”, które tak uwielbiają dzieci, może stać się przyczyną zadławienia!
  • Dziecko powinno mieć swoją zastawę stołową – plastikową lub z tworzyw przeznaczonych dla dzieci.
  • Nigdy nie karm dziecka na leżąco! To pozycja, w której pokarm łatwo może dostać się do krtani i dróg oddechowych i spowodować niebezpieczne zakrztuszenie.
  • Pierwsze owoce, które dziecko będzie samodzielnie gryzło to banany, brzoskwinie, morele (bez pestek), dojrzałe gruszki. Nie podawaj dziecku owoców twardych i w dużych kawałkach.
  • Pierwsze warzywa, które możesz podać maluchowi do samodzielnego jedzenia to: gotowane brokuły, marchewka, kalafior, ziemniaki.
  • Kiedy wybierasz dla dziecka ciastka, niech to będą biszkopty lub specjalne, przeznaczone dla niemowląt herbatniki. Na sam początek świetne są chrupki kukurydziane.
  • Nie pozwalaj dzieku (dotyczy to zwłaszcza małych niejadków) na przetrzymywanie posiłu w buzi i chodzenie z nim. Kawałki pożywienia mogą doprowadzić do zakrztuszenia.
  • Nigdy nie podawaj dziecku produktów, których opakowanie wykazuje cechy nieszczelności. Produkt, który nie jest oryginalnie zapakowany, może być niezdatny do spożycia.
  • Przed przygotowaniem dziecku posiłku z wykorzystaniem jaj – zawsze oczyść skorupkę (przemyj jajka wrzącą wodą).
  • Zawsze sprawdzaj datę przydatności do spożycia oraz skład produktu na etykiecie na wypadek, gdyby w składzie posiłku były produkty, na które Twoje dziecko jest uczulone lub na wypadek obecności składników nieodpowiednich dla wieku dziecka.
  • Niepasteryzowane mleko, surowe jaja i surowe mięso to produkty, których nie powinno być w diecie dziecka!
  • Starannie gotuj mięso tak, aby nie podawać dziecku niedogotowanej porcji – mięso czerwone powinno po ugotoaniu mieć brązowy kolor, drób – biały. Dzieci nie powinny jeść krwistych steków! Właściwa obróbka termiczna mięsa prowadzi do eliminacji niebezpiecznych mikroorganizmów.
  • Jeżeli zdarzy się wypadek przy karmieniu: Twoje dziecko zakrztusi się, straci oddech lub dotkliwie się poparzy – natychmiast dzwoń po pomoc! Dyspozytor, który odbierze telefon, wyśle pogotowie, a także udzieli stosownych wskazówek, kiedy powiesz, co się dzieje z Twoim dzieckiem (przeczytaj artykuł o tym, co robić, gdy zdarzy się wypadek).