Małe dziecko z ADHD

24/05/2016

ADHD u małego dziecka

Co jakiś czas do potocznego słownictwa, używanego na co dzień  i możliwego do usłyszenia  w  różnych miejscach przedostają się słowa związane z psychologią. Od jakiegoś czasu podobne zjawisko można zaobserwować w związku z pojęciem ADHD.  Często słyszymy: „Jaś jest taki niegrzeczny, na pewno ma jakieś ADHD” lub też „Tak nie może zachowywać się normalne dziecko, na pewno ma  ADHD”. Pomimo tego, że termin ten jest powszechnie znany i używany, pozostaje nadal nieco enigmatyczny. Czy tak naprawdę wiemy co oznacza skrót ADHD? Kiedy użycie tego pojęcia jest adekwatne? I co w gruncie rzeczy wiemy o tym zaburzeniu?

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder), budzi wiele kontrowersji zarówno wśród profesjonalistów jak i rodziców. Wiele osób uznaje, że ADHD to wymówka dla rodziców, którzy nie podołali obowiązkom wychowawczym.  Są też tacy, którzy zupełnie negują istnienie tego zaburzenia, twierdząc,  ze wszystkie dzieci zachowują się w taki sposób. Z medycznego punktu widzenia ADHD istnieje. Jest tozaburzenie neurorozwojowe o nieznanej dotąd przyczynie. Zakłada się, że na jego wystąpienie mają wpływ zarówno czynniki środowiskowe jak i biologiczne. Częściej spotykane jest u chłopców niż u dziewczynek. Szacuje się, że w Polsce na zaburzenie to cierpi ok. 150 tysięcy dzieci. W oparciu o statystki można stwierdzić, że w każdej polskiej klasie jest jedno dziecko z tą przypadłością.Baby im Pappauto

 

Dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi  nie różnią się  znacząco od innych. Zaburzenia tego nie da się zaobserwować w ich wyglądzie. Przejawia się ono w zachowaniu. Potrzebny jest kontakt z dzieckiem, możliwość  jego obserwacji, żeby dostrzec pewne objawy, które mogą nas nakierować na myśl, że być może cierpi ono na ADHD.  Dzieci z tym zaburzeniem przejawiają zachowania podobne do zdrowych dzieci. Część ich zachowań może nieco odbiegać od normy. Są to objawy, na podstawie których można zdiagnozować ADHD. Wyróżnić można trzy podstawowe grupy objawów. Każdej z nich towarzyszą liczne zachowania, w których mogą one się ujawniać.

Pierwszą grupę tworzą zaburzenia koncentracji uwagi. Przejawiają się one np. w trudnościach w skupianiu się, w łatwym rozpraszaniu, kłopotach z zapamiętywaniem. Do tej grupy warto dodać jeszcze tendencję do marzycielstwa oraz niesłuchanie poleceń, brak reakcji na to co się mówi do dziecka. Kolejnym charakterystycznym objawem dla ADHD jest impulsywność. Rozpoznać ją można na podstawie np. problemów z kończeniem rozpoczętych zadań,  niemożnością doczekania się swojej kolejki, odpowiadaniem na pytania zanim pytanie zostanie dokończone, czy też niewysłuchiwaniem poleceń do końca. Ostatnią grupę objawów, ogólnie nazwaną nadruchliwością, można rozpoznać po takich zachowaniach, jak: wiercenie się, ciągły ruch, hałaśliwość, ruchliwość, problemy ze spokojnym wysiedzeniem w miejscach i sytuacjach tego wymagających oraz ogólne preferowanie zabaw ruchowych.

Oczywiście wystąpienie takich zachowań nie koniecznie oznacza ADHD. Jeśli masz podejrzenie, że wymienione wyżej objawy występują u Twojego dziecka i że być może problem ADHD dotyczy też jego warto wybrać się na konsultację do profesjonalisty. Pierwszym punktem zaczepienia może być konsultacja z psychologiem lub pedagogiem w żłobku lub przedszkolu. Można również wybrać się do  lekarza rodzinnego lub pediatry zajmującego się Twoim dzieckiem. Skieruje on Cię zapewne do specjalisty, tzn. do psychologa lub psychiatry dzieci i młodzieży. Ewentualnie możesz też sam wybrać się z dzieckiem do Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży. Aby umówić się tam na wizytę niepotrzebne jest skierowanie do specjalisty. Kolejną ewentualnością jest konsultacja w Poradni Pedagogiczno – Psychologicznej.

colorowa chusta_116_0

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi może objawiać się w bardzo różny sposób, towarzyszy mu wiele, różnorodnych zachowań. Na podstawie tego, które objawy przeważają u danego dziecka można wyróżnić typy ADHD. Pierwszym jest podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji, kolejnym podtyp z przewagą nadruchliwości i jako ostatni należy wymienićpodtyp mieszany. Od tego, które objawy przeważają u dziecka zależą metody leczenia go. Do najbardziej popularnych i uważanych za najbardziej skuteczne w przypadku problemu ADHD zalicza się terapie behawioralne, w głównej mierze skupione na nagrodach i konsekwencjach. Czasami zdarza się również, że dziecko poddawane jest terapii farmakologicznej, która ma na celu głównie poprawę koncentracji uwagi.

Warto podkreślić, że intensywność objawów ADHD wzrasta w sytuacji, w której dzieci się nudzą. Dzieci te również niekoniecznie wyciągają wnioski na przyszłość z kar, których doświadczyły za swe niepożądane zachowania.  Dużo skuteczniejsze okazują się wobec nich wzmacniające nagrody i motywacje. Dzieci cierpiące na zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi zazwyczaj nie wyrastają ze swoich dolegliwości. Takie dziecko potrzebuje specjalnej opieki przez cały okres edukacji. Warto tu podkreślić, jak ważne jest niebagatelizowanie objawów, gdyż konsekwencje braku pracy nad tym zaburzeniem mogą być dotkliwe. Przykładem mogą być choćby gorsze wyniki w nauce prowadzące nawet do konieczności powtarzania klas, niechęć do uczęszczania do szkoły a także agresja względem otoczenia.

Warto pamiętać, że żadne dziecko z ADHD nie „składa” się tylko z tego zaburzenia. Dziecko ma wiele innych cech. Zarówno wad jak i  zalet. Ma swoje hobby, coś lubi, w czymś jest dobre.  Nie można zapominać o tym i skupiać się jedynie na jego chorobie. Zawsze należy starać się dostrzec, że oprócz tego, że może przejawiać pewne niepożądane zachowania, to może być inteligentne, kreatywne, radosne, że może lubić oglądać pewne bajki lub uprawiać pewne sporty. Łatwo jest w poczuciu bezradności i frustracji zapomnieć o mniej rzucających się w oczy cechach dziecka, jednak zawsze trzeba pamiętać, że dziecko z ADHD to przede wszystkim dziecko, które również pragnie być kochane i akceptowane, które ma swoje marzenia i zdolności. Nie można skupiać się tylko na jego słabszych stronach i traktować go całościowo jako złe, niegrzeczne dziecko. Warto czasem „przymrużyć” oczy na ADHD i skupić się na samym dziecku.

 

 

Autorka: Natalia Borowik