Zastępczy (przeniesiony) zespół Munchausena (ang. Munchausen Syndrome by Proxy – MSBP)

10/05/2016

 

Zastępczy zespół Munchausena polega na celowym wywoływaniu przez rodziców rzeczywistych objawów chorobowych u dziecka. Objawy te zazwyczaj mają charakter przewlekły lub nawracający, ponadto rodzice przekazują lekarzom fałszywe informacje na temat dotychczasowego przebiegu choroby u ich dzieci. Zespół ten jest najczęściej rozpoznawany u dzieci w wieku 0 – 6 lat, które są zbyt małe aby ujawnić swoją sytuację. Wśród wywoływanych objawów zdarzają się najczęściej: niezborność ruchowa i patologiczna senność na skutek podawania dzieciom dużych dawek barbituranów, uporczywe wymioty na skutek mechanicznej prowokacji, hipoglikemia po podaniu insuliny, zakażenia wywołane wstrzykiwaniem zanieczyszczonych substancji.

Bloch-Bogusławska E., Wolska E., Duży J., Zespół bitego dziecka, “Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii” 2004/ 2-3.

Zastępczy zespół Münchausena – szczególna forma maltretowania dziecka przez opiekunów. Polega ona na tym, że rodzice (opiekunowie) fałszywie informują lekarzy o rzekomych objawach chorobowych ich dzieci, a sami preparują lub wywołują chorobę. Manipulacje te prowadzą do wytwarzania objawów lub choroby nierzadko w sposób przestępczy. Zespół Münchhausena swoją nazwę zawdzięcza baronowi von Münchhausenowi żyjącemu w XVIII wieku i słynącemu z przesadnych opowieści o swoich przeżyciach.

Kowalik T.,Gruszczyński B., Radziszewska A., Gruszczyński W., Przeniesiony zespół Münchhausena, „Postępy Psychiatrii i Neurologii” 2005/ 14 (4).

Kryteria diagnostyczne pozwalające określić MSBP:
a) celowe wytwarzanie lub naśladowanie objawów somatycznych lub psychologicznych u innych osób (np. u dziecka), które pozostają pod bezpośrednią opieką sprawcy,
b) zamierzeniem takiego zachowania jest wywołanie objawów choroby u tej osoby (pełnomocnika),
c) nie występują zewnętrzne motywy (takie jak korzyści materialne),
d) zachowań powyższych nie można zakwalifikować do innych zaburzeń psychicznych.

Diagnostic and Statistical Manual – DSM IV
[Klasyfikacja DSM-IV], American Psychiatric Association (APA).