Koniec września to tradycyjnie w szkołach i rodzinach świętowanie Dnia Chłopaka. Przy tej okazji warto pamiętać nie tylko o miłych upominkach, a przede wszystkim o tym, jak wspierać chłopców na co dzień. Jednym z obszarów, w których zaufani dorośli są szczególnie ważni, jest przemoc rówieśnicza. Raport Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę RÓWIEŚNICY 2026 wskazuje, że niektóre formy przemocy częściej spotykają chłopców.
Przemoc fizyczna
Według danych z raportu RÓWIEŚNICY 2026 (przeprowadzonego na próbie ponad 140 tys. uczniów 10-17 lat), choć chłopcy nieco rzadziej doświadczają przemocy rówieśniczej ogółem (85% vs 88%) to częściej doświadczają przemocy fizycznej, czyli form takich jak pobicie, napad przez grupę rówieśników czy kradzież (65% vs 59%).
Jednocześnie chłopcy rzadziej niż dziewczęta doświadczają większości badanych form przemocy psychicznej i części cyberprzemocy, w tym wykluczenia z grupy w internecie, zmuszania do zrobienia czegoś niechcianego oraz wyśmiewania i krytykowania wyglądu. Przy tej ostatniej formie występuje największa różnica: 52,5% chłopców wobec 65,1% dziewcząt.
– – Chłopcy są szczególnie narażeni na przemoc fizyczną. Te formy są bardziej bezpośrednie, wprost, mniej zniuansowane niż przemoc psychiczna, która przeważa wśród dziewcząt. Ponadto wpływ na to mają stereotypy płciowe. Cechą przypisywanym chłopcom jest siła fizyczna, dziewczynom – wygląd, i to one stanowią o ich pozycji w grupie rówieśniczej. Nie należy przy tym zapominać, że mimo tych różnic skala przemocy fizycznej i psychicznej wśród obu płci jest bardzo wysoka – komentuje dr Szymon Wójcik, kierownik działu badawczego FDDS.
Bullying, czyli dręczenie rówieśnicze
Badanie RÓWIEŚNICY 2026 omawia również kwestię bullyingu, czyli powtarzalnego, długotrwałego dręczenia rówieśniczego. Tę formę przemocy rówieśniczej charakteryzuje nierównowaga sił lub zasobów oraz trudność osoby dręczonej by się obronić.
Analiza wyników pokazuje, że chłopcy i dziewczyny niemal równie często doświadczają bullyingu (30% i 31%) i cyberbullyingu (19% i 20%). Inaczej prezentują się dane w kwestii bycia osobą stosującą bullying. Chłopcy znacznie częściej niż dziewczęta deklarują stosowanie bullyingu (30% vs 19%) oraz cyberbullyingu (15% vs 10%).
– Należy pamiętać, że w przypadku przemocy rówieśniczej, takiej jak bullying, ponad połowa sprawców to również dzieci, które same doświadczają przemocy. Dlatego działania profilaktyczne muszą obejmować wszystkie grupy – dodaje dr Wójcik.
Zgłaszanie, reagowanie i znaczenie działań profilaktycznych
Chłopcy rzadziej zgłaszają przemoc rówieśniczą niż dziewczyny zarówno, gdy dotyczy to ich samych (14% vs 17%), jak i innych uczniów (18% vs 20%). Alarmujące jest to, że ogółem tylko jedna trzecia uczniów (33%) zgłaszających przemoc rówieśniczą została wysłuchana i otrzymała próbę pomocy. Jednocześnie niemal jedna trzecia (32%) spotkała się z brakiem reakcji, ich zgłoszenie zignorowano lub obiecano pomoc, ale nie podjęto działania.
Badanie pokazuje również, że pozytywny klimat szkoły oraz wyższy poziom empatii wiążą się z niższym poziomem bullyingu i cyberbullyingu, co podkreśla znaczenie działań profilaktycznych opartych na budowaniu bezpiecznych relacji, wzmacnianiu kompetencji społecznych i tworzeniu wspierającego środowiska szkolnego. To ważne wnioski, o których powinniśmy pamiętać również w kontekście chłopców stosujących i doświadczających różnych form przemocy rówieśniczej.
Badanie RÓWIEŚNICY 2026 zostało przeprowadzone od listopada 2025 do lutego 2026 roku metodą CAWI na masowej próbie 141 119 dzieci i młodzieży w wieku 10–17 lat. Raport „RÓWIEŚNICY 2026” powstał w ramach programu profilaktycznego realizowanego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę.
Trwa nabór do 2. edycji bezpłatnego programu profilaktycznego dla klas 7-8 szkół podstawowych i 1-2 szkół ponadpodstawowych. Więcej o programie oraz formularz rekrutacyjny na: rowiesnicy.fdds.pl
