Wakacje kojarzą się z odpoczynkiem, swobodą i beztroską. Dla wielu dzieci rzeczywiście są czasem regeneracji. Jednak nie dla wszystkich. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę podkreśla, że przemoc rówieśnicza nie kończy się wraz z ostatnim dzwonkiem w szkole. Zmienia miejsce, ale rani tak samo. Może pojawić się na obozach, półkoloniach, wyjazdach sportowych, podczas wspólnych wakacji. Co ważne, konflikty czy bulling ze szkolnych korytarzy w okresie letnim może przenieść się do internetu, gdzie kontakt z rówieśnikami trwa przez cały rok.
Badania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę pokazują, że aż 87% dzieci doświadcza przemocy rówieśniczej. Przybiera różne formy, od wykluczania z grupy, wyśmiewania i poniżania, przez przemoc słowną i fizyczną, po cyberprzemoc. Największe w Polsce badanie dotyczące tego zjawiska, przeprowadzone w ramach programu „RÓWIEŚNICY”, objęło ponad 141 tysięcy uczniów i uczennic i potwierdziło, że bezpieczeństwo dzieci wymaga systemowych działań oraz zaangażowania dorosłych.
– Szczególnie niepokojące jest, że dzieci bardzo często nie mówią dorosłym o doświadczanej przemocy. Obawiają się reakcji rówieśników, nie chcą być postrzegane jako osoby skarżące lub nie wierzą, że sytuacja może się zmienić. Dlatego odpowiedzialność dorosłych zaczyna się od uważności. Równie ważne jest codzienne budowanie relacji opartej na zaufaniu i zadawanie prostych pytań: „Jak się dziś czułeś?”, „Czy wszyscy byli wobec siebie w porządku?”, „Czy wydarzyło się coś, co Cię zmartwiło?”. – powiedziała Wiktoria Kinik, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.
Wakacje nie eliminują ryzyka. Przeciwnie, dzieci spędzają więcej czasu w nowych grupach rówieśniczych, często bez stałej obecności rodziców. Jednocześnie intensywniej korzystają z telefonów i mediów społecznościowych, przez co cyberprzemoc może towarzyszyć im praktycznie przez całą dobę. Badania FDDS pokazują, że aż 75% dzieci doświadcza cyberprzemocy rówieśniczej. Obraźliwe komentarze, kompromitujące zdjęcia, wykluczanie z grupowych czatów czy publikowanie ośmieszających materiałów nie kończą się wraz z wyjazdem z domu.
W okresie wakacyjnym szczególnego znaczenia nabiera także odpowiedzialność organizatorów wypoczynku. Wysyłając dziecko na obóz, kolonię czy półkolonie, warto zapytać nie tylko o program zajęć czy warunki zakwaterowania, ale również o bezpieczeństwo. Dobrym i coraz bardziej naturalnym pytaniem powinno być: Czy organizacja posiada i stosuje Standardy Ochrony Małoletnich? Jak personel reaguje na sytuacje przemocy rówieśniczej? Czy dzieci wiedzą, do kogo mogą zgłosić problem? Standardy ochrony dzieci pomagają tworzyć miejsca, w których personel jest przygotowany do zapobiegania krzywdzeniu i właściwego reagowania na sygnały zagrożenia.
Bezpieczeństwo dzieci nie zależy wyłącznie od regulaminów. Tworzą je przede wszystkim świadomi i uważni dorośli, którzy potrafią dostrzec pierwsze sygnały przemocy, reagują na nie i uczą młodych ludzi odpowiedzialności za relacje z rówieśnikami.
Zaproszenie do programu
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę zaprasza szkoły podstawowe i ponadpodstawowe do udziału w bezpłatnym programie RÓWIEŚNICY, którego celem jest przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej. Program łączy diagnozę skali zjawiska z gotowymi materiałami edukacyjnymi rozwijającymi empatię, odpowiedzialność świadków przemocy, kompetencje społeczne oraz bezpieczne funkcjonowanie w świecie online. Powstał w oparciu o wiedzę ekspertów z zakresu psychologii, pedagogiki i cyberbezpieczeństwa.
Więcej informacji o programie oraz materiały dla szkół dostępne są na stronie: rowiesnicy.fdds.pl.
